1. MỞ ĐẦU
  1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Trường học không chỉ là nơi để học tập, vui chơi mà còn nơi để học sinh rèn luyện các kĩ năng quan trọng, là nơi để các em thể hiện các sở thích, đam mê qua đó thể phát hiện ra năng khiếu, sở trường của mình. Việc xây dựng ngôi trường thân thiện đảm bảo xanh – sạch – đẹp – an toàn không chỉ là nhiệm vụ của các nhà giáo dục mà rất cần thiết sự tham gia xã hội hóa của toàn xã hội trong đó có hai lực lượng đông đảo rất quan trọng là học sinh và giáo viên. Thực tế cho thấy khuôn viên nhà trường hầu như đã được thiết kế bài bản, đảm bảo yếu tố sạch, xanh, an toàn nhưng phần đẹp thì còn rất nhiều vấn đế cần bàn cãi. Các bồn hoa ở sân trường chủ yếu trồng một số ít loài hoa, cây tạo viền, không có sự đa dạng. Bồn hoa mới chỉ có màu xanh chứ chưa thực sự có màu hoa phù hợp theo mùa. Thực tế cho thấy mỗi trường chỉ có một thời điểm nhất định nào đó hoa nở rộ tùy thuộc loại hoa trường đó lựa chọn. Nếu như một trường nào đó đầu tư mua cây hoa để trồng đẹp theo mùa sẽ rất tốn lớn tới nguồn ngân sách cũng như sự đóng góp của học sinh, giáo viên – mà trong tình hình giảm thiểu các khoản đóng góp của HS theo chủ trường trên thì càng gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó mỗi trường THCS trong huyện nhà đều có một vườn thực hành cũ được đầu tư một khoản tiền lớn xây dựng từ những năm 2005 đến 2008 nay đã xuống cấp, bỏ hoang gây lãng phí và ảnh hưởng tới cảnh quan chung của nhà trường. Vì vậy đề xuất giải pháp tu sửa vườn thực hành cũ của nhà trường để làm vườn ươm cây hoa phục vụ nhu cầu trong nhà trường là một việc làm thiết thực.

II. MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

  1. Mục đích nghiên cứu.

Khi nghiên cứu đề tài “Vận dụng vườn thực hành cũ làm vườn ươm góp phần xây dựng trường xanh - sạch - đẹp” bản thân tôi nghĩ cần đạt được các mục đích như sau:

- Tận dụng vườn thực hành cũ chống lãng phí và đảm bảo cảnh quan trong nhà trường bởi hầu như các vườn thực hành cũ nay tường đã rêu phong hay đổ vỡ; cây cối lộn xộn thậm chí cỏ mọc nhiều, thiếu bàn tay chăm sóc của con người. Một số nơi GV trồng rau nhưng nhìn chung cũng chưa đảm bảo cảnh quan trong tổng quan môi trường xanh sạch đẹp;

- Chủ động tạo ra các loại giống cây hoa để trồng thay thế, tạo sự đa dạng về loài hoa cho các bồn, tạo sự đa dạng hoa theo mùa, thay thế màu xanh chủ yếu hiện tại bằng màu hoa đủ sắc màu rực rỡ, tạo sự thân thiện cho cảnh quan nhà trường;

- Tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có ở địa phương, sức lao động của GV và HS để giảm chi phí vận chuyển, chi phí dịch vụ để hạ giá thành sản phẩm, giảm sự đóng góp của nhân dân phù hợp với chủ trương cấp trên.

2) Nhiệm vụ nghiên cứu

Với đề tài Vận dụng vườn thực hành cũ làm vườn ươm góp phần xây dựng trường xanh - sạch - đẹpcần thực hiện những nhiệm vụ sau:

- Tìm hiểu những giống cây, hoa phù hợp với điều kiện môi trường địa phương và phù hợp cho trồng các trường học;

- Tìm hiểu phương pháp nhân giống các loại hoa trên,tìm hiểu giá thành các loại giống để có sự lựa chọn phù hợp;

- Đề xuất được phương án để tham mưu với nhà trường để HS và giáo viên cùng tham gia;

- Sử dụng hợp lí vườn thực hành cũ để thiết kế vườn ươm một cách tiết kiệm, khoa học và đảm bảo mĩ quan trong tổng thể khuôn viên nhà trường xanh – sạch – đẹp;

- Rèn luyện kĩ năng sống cho HS thông qua việc nhân giống cây và trồng, chăm sóc cây.

III) KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

  1. Khách thể

Khách thể của nghiên cứu là tình hình cây, hoa ở khuôn viên nhà trường, khuôn viên vườn thực hành cũ cùng các loại cây hoa có thể tạo giống để trồng ở khuôn viên nhà trường.

2) Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là vận dung kiến sinh học vào việc nhân giống, chăm sóc các loại cây, hoa. Qua việc nhân giống cây còn rèn luyện kĩ năng lao động cho HS.

IV) GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Nếu như vận dụng vườn thực hành để làm vườn ươm cây giống cây, hoa nhằm phục vụ trồng trong khuôn viên nhà trường thì sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Không chỉ làm đẹp cho khuôn viên nhà trường với một giá thành rẻ nhất, chống lãng phí vườn thực hành mà còn nhằm rèn luyện kĩ năng sống, kích thích sự sáng tạo của học sinh. Nếu biết lựa chọn nhân giống các loại hoa, cây cảnh phù hợp thì bốn mùa đều có thể có được những bồn hoa đẹp, những dải cây xanh tạo ra khuôn viên trường học thân thiện.

V) PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

     Để nghiên cứu tốt đề tài Vận dụng vườn thực hành cũ làm vườn ươm góp phần xây dựng trường xanh - sạch - đẹp”  chúng tôi đã thực hiện các phương pháp nghiên cứu như sau:

1. Tìm hiểu và đánh giá thực trạng khuôn viên nhà trường; khuôn viên vườn thực hành cũ;

2. Tham quan một số trường có khuôn viên trồng cây hoa, cây cảnh đẹp trong địa bàn Hà Tĩnh cũng như thông qua internet;

3. Tìm hiểu kinh nghiệm của các vườn ươm hoa thông qua internet;

4. Tìm hiểu các cây hoa, cây cảnh có giá thành phù hợp có thể sinh sống trong điều kiện khí hậu miền trung;

5. Cách hiệu quả để nhân giống các loại cây, hoa đã chọn;

VI) Dàn ý công trình nghiên cứu

Công  trình nghiên cứu được chia làm 2 giai đoạn:

Giai đoạn 1: Tìm hiểu kinh nghiệm thực tiễn và thử nghiệm để đúc rút kinh nghiệm. Giai đoạn này thực hiện trong năm học 2018 – 2019;

Giai đoạn 1 cần:

+ Đánh giá thực trạng khuôn viên trường và vườn thực hành;

+ Tham khảo các khuôn viên trường đẹp để học hỏi;

+ Chọn những loại giống phù hợp về giá thành, điều kiện khí hậu và thực tế nhà trường;

+ Tìm nguồn phân bón, đất nguyên vật liệu;

+ Học hỏi kinh nghiệm nhân giống;

+ Mua mẫu làm thử để học hỏi kinh nghiệm.

Giai đoạn 2: Đi vào nhân giống có quy mô phục vụ nhu cầu trường học. Giai đoạn này thực hiện trong năm học 2019 – 2020.

Giai đoạn 2 cần:

+ Triển khai các giống đã thử nghiệm thành công;

+ Tiến hành làm đất, quy hoạch, chuẩn bị phân bón, các loại bao bầu phù hợp.

VI) DỰ KIẾN KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU

Từ năm học 2018 – 2019 sẽ tiến hành thực hiện giai đoạn 1: Tìm hiểu kinh nghiệm thực tiễn và thử nghiệm để đúc rút kinh nghiệm.

Từ năm học 2019 – 2020 sẽ tiến hành thực hiện giai đoạn 2: Đi vào nhân giống có quy mô phục vụ nhu cầu trường học.

B) CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

I) Cơ sở lí luận

    Trường THCS X có khuôn viên rộng, có quy hoạch khá phù hợp tuy nhiên mới đảm bảo xanh về cây nhưng số cây hoa chưa nhiều. Nếu mua cây hoa để trồng sẽ mất một số tiền rất lớn cần phải huy động từ phụ huynh học sinh. Vì vậy vấn đề làm đẹp khuôn viên rất khó. Với đặc điểm khí hậu miền trung 4 mùa rõ rệt, mùa hè quá nắng nóng còn mùa đông thì lạnh buốt lại càng khó khăn hơn trong việc trồng và chăm sóc các loại hoa. Việc chủ động tạo ra nguồn giống cây, hoa tự làm sẽ hạ giá thành và chủ động trong việc quy hoạch, trồng thay thế hay dùng để trưng bày trong ngày lễ lớn. Nếu trường chủ động tạo ra một vườn ươm cây không chỉ tiết kiệm, làm đẹp khuôn viên, chống lãng phí mà vườn ươm cây hoa còn là nơi để rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh, kích thích sự sáng tạo. Là nơi để HS tham quan hay học thực hành môn công nghệ 9, môn sinh học 6, 9.

II) Cơ sở thực tiễn

    Với đặc điểm của trường THCS mỗi tuần thường mỗi lớp có một buổi lao động dọn vệ sinh, chăm sóc bồn hoa cây cảnh. Như vậy về nguồn nhân lực phục vụ cho việc nhân giống cây, hoa đã đảm bảo. HS lao động dưới sự hướng dẫn của GV chủ nhiệm và giáo viên phụ trách. Thực tế cho thấy hầu như tuần nào HS cũng lao động chăm sóc bồn hoa cây cảnh nhưng chất lượng các bồn hoa chưa đảm bảo yêu cầu. Các bồn hoa mới chỉ dừng lại ở chỗ có cây phủ xanh nhưng chưa có sự đa dạng. Thời gian ra hoa ở các bồn còn ít hoặc những cây hoa có hoa ít, dễ sống được các lớp lựa chọn. Theo chia sẻ của giáo viên chủ nhiệm cũng như tổng phụ trách Đội thì việc làm đẹp bồn hoa ở trường gặp rất nhiều khó khăn. Khó khăn trong việc không đủ cây cây giống theo yêu cầu để thực hiện theo ý đồ.

C) NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

C1) Nội dung

Chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu, làm thí nghiệm để tích lũy kinh nghiệm về vấn đề làm vườn ươm cây giống trong vườn thực hành cũ như sau:

I. Đánh giá thực trạng khuôn viên trường.

1. Đặc điểm tình hình.

Khuôn viên trường rộng, có tới 60 bồn hoa các loại. Các bồn hoa chủ yếu trồng một loại cây hoa duy nhất, bồn hoa chủ yếu tạo màu xanh chứ chưa có màu của hoa. Cây tạo viền hầu như chưa; xi măng các bồn hoa chuyển màu cũ, một số bồn bị vỡ do rễ cây. Còn có tới 15 bồn hoa ở phía dãy nhà phòng bộ môn, phòng âm nhạc chưa có sự chăm sóc của con người, mới chăng chỉ có sự làm cỏ mà thôi. Có tới 08 thảm cỏ rộng chưa có cây đường viền, bề mặt thảm cỏ lồi lõm chưa tạo được mĩ quan. Phía trước cổng trường hiện tại mỗi tháng học sinh lao động cuốc cỏ một lần, theo lối này thường có nhiều rác thải do học sinh ăn quà vặt vứt lên. Nếu như phía trước hàng rào nhà trường trồng hoa sẽ giảm thiểu rác, tạo mĩ quan đẹp cho nhà trường.

Ưu điểm: Đã có quy hoạch vị trí các bồn hoa hợp lí; một số bồn đã xây, lát gạch đẹp, đã tiến hành trồng cây hoa ở các bồn ở khu vực trung tâm. Hằng tuần học sinh tham gia nhổ cỏ ở các bồn sạch sẽ.

Nhược điểm: Cây hoa chưa đa dạng, có nhưng chưa đẹp, khu vực thảm cỏ cần phải quy hoạch lại, cần trồng hoa bổ sung ở trước cổng trường.

2. Nguyên nhân.

Nguyên nhân của những nhược điểm trên là do các bồn hoa đã xây cũ từ lâu, một số bị rễ cây phá hỏng giờ rất cần khôi phục lại hoặc làm mới. Do thiếu giống cây hoa nên việc trồng mới rất khó, có ý tưởng để làm bồn hoa đẹp nhưng không thực hiện được. Mảng xanh – sạch – đẹp đã được phân công cho tổng phụ trách Đội quản lí, tổng phụ trách đã có sự phân công, kiểm tra, xếp loại thi đua hằng tháng nhưng vẫn chưa thúc đẩy được việc tạo ra các bồn hoa đẹp.

 3. Giải pháp.

Muốn có các bồn hoa đẹp cần:

- Sửa sang lại các bồn hoa hoặc làm mới, lát gạch, những chỗ bị rong rêu có thể cho học sinh lao động và lau chùi sạch sẽ;

- Cần phát động các phong trào thi đua vào các dịp lễ lớn để tạo động lực cho giáo viên chủ nhiệm và các lớp chăm sóc, trồng mới bồn hoa;

- Cần phân công đội cờ đỏ kiểm tra hằng tuần để có đánh giá, bổ sung;

- Tạo nguồn cây giống hoa cung cấp cho các lớp để trồng mới, trồng bổ sung;

- Phát động kế hoạch nhỏ để học sinh góp phân chuồng, sau khi học sinh góp cần ủ kĩ để tạo sự tơi xốp và diệt khuẩn tránh bệnh cho cây hoa. Đây là một việc có thể làm được bởi HS thuộc khu vực nông thôn nên việc vận động kế hoạch nhỏ góp phân dễ hơn hiều so với nộp tiền;

- Thiết kế lại các thảm cỏ ở khu vực sân trường cho phù hợp hơn;

- Nhà trường cần họp, thống nhất để xây dựng kế hoạch cụ thể chứ không thể giao hẳn mảng xanh – sạch – đẹp cho Đội phụ trách mà cần có sự kiểm tra, tư vấn của BGH cũng như toàn thể giáo viên trong nhà trường.

4. Lộ trình thực hiện

Năm học 2018- 2019 cần xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ cụ thể, tìm ra các giải pháp thiết thực. Hoàn thành việc sửa sang lại các bồn hoa bị hư hỏng, vệ sinh sạch sẽ, quy hoạch lại các thảm cỏ. Nghiên cứu khu vực vườn thực hành cũ để làm vườn ươm cây hoa, tìm hiểu thử nghiệm các giống hoa phù hợp với điều kiện địa phương và tiến hành gieo ươm thử nghiệm.

II. Đánh giá khuôn viên vườn thực hành.

Khuôn viên vườn thực hành được xây dựng từ năm học 2006 – 2007 nhằm phụ vụ cho hai môn học là Sinh học và Địa lí – là hai môn học có nhiều tiết thực hành liên quan thực tế.

1. Đặc điểm tình hình

Vườn thực hành có diện tích 300 m2 đã có tường bê tông cao 30 cm và phía trên có một hàng rào thép nhọn gắn vào cao tầm 30cm. Vườn thực hành được chia làm 04 ô, một ô được dùng làm sa hình bản đồ Việt Nam bằng vật liệu bê tông, trên bản đồ có các chú thích về khoảng sản, trung tâm các thành phố…tuy nhiên vì lâu ngày nên bị rêu phong, rất nhiều chỗ bị đất lấp, chữ nhờ. 03 ô còn lại thì còn để đất trống và giáo viên tận dụng để trồng rau chứ chưa có đáp ứng yêu cầu thực hành Sinh học. Trong vườn thực hành vẫn còn thực trạng úng nước, hệ thống hàng rào thép bi đổ một số đoạn, các mũi nhọn hàng rào thép không phù hợp vì không đảm bảo an toàn cho học sinh.

Ưu điểm: Khuôn viên rộng, có hàng rào xung quanh, bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam còn sử dụng được.

Nhược điểm: Hệ thống hàng rào thép không phù hợp, bị đổ một số nơi. Vẫn còn thực trạng bị úng khi có mưa, 03 ô đất còn lãng phí, thường để cỏ lên làm mất vẻ đẹp cảnh quan.

2. Nguyên nhân

Do để lâu không sử dụng, thiếu sự chăm sóc nên vườn thực hành xuống cấp. Thực tế hiện tại có nhiều phương tiện dạy học có thể thay thế cho việc HS phải ra học ở phòng thực hành. Với sự phát triển của công nghệ thông tin và máy chiếu đã giảm thiểu các hoạt động học ở vườn thực hành;

Chưa giao cụ thể cho nhóm giáo viên phụ trách vườn thực hành một cách hiệu quả, hầu như giáo viên tận dụng trồng rau hoặc để hoang rồi khi cỏ mọc lên um tùm thì cho học sinh cuốc.

3. Giải pháp.

Để vận dụng tốt vườn thực hành, chống lãng phí cần:

- Cho vệ sinh lại sa hình bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam;

- Làm lại hệ thống thoát nước chống ngập úng;

- Cắt bỏ các mũi nhọn ở hàng rào thép nhằm đảm bảo an toàn cho học sinh;

- Quy hoạch 03 ô đất trong vườn thực hành để làm vườn ươm cây hoa, cây đường viền.

4. Lộ trình thực hiện.

Đầu tiên cần cắt bỏ các thép nhọn ở hàng rào, khơi thông hệ thống thoát nước, làm vệ sinh trong khu vực vườn thực hành;

Vệ sinh và sửa sang lại bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam;

Lấy một ô đất để làm thử nghiệm ươm các loại giống hoa;

Lấy một khu vực nhỏ để tiến hành ủ đất, ủ phân chuẩn bị làm đất bầu.

III. Tìm hiểu về các loại giống cây hoa, cây đường viền có thể phù hợp điều kiện khí hậu địa phương.

Với đặc điểm khí hậu miền trung có 4 mùa rõ rệt, trong đó sự khác biệt đó là mùa đông thì lạnh buốt, mùa hè thì nắng nực. Đặc biệt hằng năm từ tháng 6 đến tháng 10 thường có các đợt lũ lớn mang phù sa bồi đắp dọc con sông Ngàn Sâu nhưng cũng phá hỏng mùa màng, cây cối trong đó có cây hoa.

Qua việc tìm hiểu, một số giống hoa có thể ươm và trồng như sau:

1. Giống hoa có thể ươm trồng và ra hoa trong mùa thu đông

- Hoa hướng dương;

- Hoa mười giờ Mỹ, hoa mười giờ thường;

- Hoa cúc vạn thọ;

- Hoa thược dược;

- Hoa Violet Nhật Bản;

- Hoa chiều tím ( Vườn trường nhiều);

- Hoa dừa cạn;

- Hoa ngũ sắc;

- Hoa mẫu đơn;

- Hoa giấy.

2. Giống hoa có thể ươm trồng và ra hoa trong mùa xuân hè.

- Hoa sim;

- Hoa giấy;

- Hoa chiều tím;

- Hoa mười giờ Mỹ;

- Hoa mười giờ Thái Lan;

- Hoa ngũ sắc;

- Hoa học trò;

- Hoa ngọc hân;

- Hoa cúc sao băng;

- Hoa thược dược;

- Hoa hướng dương;

- Hoa giấy;

- Hoa mẫu đơn.

3. Cây đường viền có thể ươm trồng

- Cây chè mận hảo;

- Cây mắt ngọc;

- Cây mẫu đơn;

- Cây cẩm tú.

IV. Các phương pháp nhân giống hoa có thể áp dụng với đối tượng các cây trên.

IV.1. Nhân giống bằng dâm cành

1. Nguyên tắc

- Dùng cành sạch bệnh để dâm vào bầu, cành ra rễ và phát triển thành cây con;

- Áp dụng cho những cây có nhựa sống nhiều, vỏ dày, dễ ra rễ.

2. Ưu điểm

- Nếu có cây sẵn để lấy cành giâm sẽ hạ giá thành sản phẩm;

- Thời gian giâm cho đến khi trồng được rút ngắn;

- Có thuốc kích rễ nên khả năng ra rễ của cành giâm cao hơn;

- HS và giáo viên chỉ cần hướng dẫn qua là có thể làm được.

3. Nhược điểm

- Giai đoạn đầu khi chưa ra rễ cần chăm sóc tốt, nhất là chế độ tưới và phân bón phù hợp để làm bầu đất, nếu tỉ lệ hoặc tưới không phù hợp sẽ làm cây héo hoặc bị thối.

- Khi cắt cành nếu làm xước hay vỡ đầu cành cắt sẽ gây thối cành hoặc giảm khả năng ra rễ;

- Hệ số nhân giống không cao bằng hạt;

- Cây dễ phát sinh dịch bệnh;

- Chỉ thích hợp cho mùa xuân hay thu vì hai mùa này khí hậu phù hợp cành dễ ra rễ.

 

4. Các loại hoa hoặc cây có thể áp dụng phương pháp này.

4.1. Cây trồng đường viền.

4.1.1. Cây mận hảo, chuỗi ngọc, cẩm tú.

a. Bầu đất

Chọn đất phù sa có trộn phân chuồng hoai mục với tỉ lệ 1/10. Đóng bầu chọn loại 4x7 vì thời gian cây sinh trưởng trong bầu ngắn, chọn đất phù sa để bầu dễ thoát nước;

Lên luống bầu hàng ngang mỗi hàng 10 bầu để tiện chăm sóc và dắm bổ sung những cành bị chết;

Nếu nắng quá có thể dùng lưới đen để che.

b. Cắt cành

Chọn cành bánh tẻ, không quá già, không quá non, khi cắt cần dùng kéo hoặc dao sắc để mép cành cắt không bị dập. Đoạn cành cắt không sâu bệnh, đường kính 0,1 cm, độ dài 15 cm.

c. Xử lí cành cắt

Cành cắt cần cho vào vải ướt bọc để giữ nước tránh khô;

Buộc thành bó và ngâm cành vào dung dịch kích rễ chừng năm phút.

d. Cách cắm vào bầu và chăm sóc

- Cắm nhẹ và ém chặt góc, độ nghiêng khoảng 800;

- Che nắng, tưới nước ngày 2 lần, tốt nhất dùng chế độ phun sương;

- Nếu phát hiện cành bị hỏng thì cần bổ sung thay thế;

- Nếu nắng có thể che nắng bằng lưới đen;

- Khi thấy cành ra lá mới thì mới nhổ cỏ, nhổ nhẹ nhàng tránh lay gốc làm đứt rễ non của cây. Vì cây này thời gian sinh trưởng trong bầu ngắn nên có thể không cần nhổ cỏ;

- Ngoài ra có thể giâm trực tiếp ở nơi cần trồng nhưng chú ý việc làm đất và chăm sóc, khi làm thành khu ở vườn ươm thì việc chăm sóc đảm bảo hơn nhất là khí hậu miền trung.

4.1.2. Cây hoa mẫu đơn, hoa giấy.

a. Bầu đất.

Chọn đất phù sa có trộn phân chuồng hoai mục với tỉ lệ 3/10. Đóng bầu chọn loại 14x25 vì thời gian cây sinh trưởng trong bầu dài, chọn đất phù sa để bầu dễ thoát nước;

Lên luống bầu hàng ngang mỗi hàng 06 bầu để tiện chăm sóc và dắm bổ sung những cành bị chết;

Nếu nắng quá có thể dùng lưới đen để che.

b. Cắt cành.

- Chọn các cành to, khỏe, đầy nhựa sống;

- Cành cắt dài 20 đến 30 cm, có cành nhỏ phụ tỏa ra đẹp vì mục đích ươm cây rồi trồng để có hoa luôn hoặc để cho ra hoa trong bầu rồi để tại các bồn hoa chứ không đưa trồng;

- Riêng hoa giấy nên chọn đoạn cành có thế đẹp để dễ tạo dáng sau khi cây bén rễ.

c. Xử lí cành cắt.

- Cắt và để trong vải ướt để giữ hơi nước;

- Buộc thành bó và ngâm trong dung dịch kích rễ trong thời gian 8 đến 10 phút.

d. Cắm cành vào bầu và chăm sóc.

- Cắm nhẹ và ém chặt góc, cắm thẳng đứng 900;

- Che nắng, tưới nước ngày 2 lần, tốt nhất dùng chế độ phun sương;

- Nếu phát hiện cành bị hỏng thì cần bổ sung thay thế;

- Nếu nắng có thể che nắng bằng lưới đen;

- Khi thấy cành ra lá mới thì mới nhổ cỏ, nhổ nhẹ nhàng tránh lay gốc làm đứt rễ non của cây. Vì cây này thời gian sinh trưởng trong bầu dài nên cần nhổ cỏ, khi cây đã có bộ rễ khỏe ta tiến hành bóp bầu để phá vỡ lớp váng trên, tiện chăm sóc, cây đủ oxi cho rễ;

- Để tạo hoa đẹp thì có thể một bầu cắm đồng thời giống hoa mẫu đơn đỏ và giống hoa mẫu đơn trắng hay vàng. Ngoài ra có thể dùng giống hoa mẫu đơn Nhật Bản để tạo sự đa dạng cho bầu hoa, phối màu đẹp hơn.

4.2. Cây hoa trồng bồn hoặc treo trưng bày

4.2.1. Hoa mười giờ, hoa ngọc hân

a. Bầu đất.

- Đất phù sa tơi xốp, trộn thêm NPK, trấu lúa, phân chuồng hoai mục tỉ lệ 4/6;

- Bầu chọn loại bầu có đáy vuông để để dễ đặt lên bồn, bờ tường;

- Nếu có ý tưởng treo tường thì chọn loại chậu nhựa hoặc HS tận dụng các chai nhựa chế thành để giâm và treo tường, cây…;

- Khuyến khích sự sáng tạo của HS trong việc tái chế để tiết kiệm và bảo vệ môi trường.

b. Cắt cành.

- Với hoa mười giờ cắt cành ngắn tầm 10 cm, loại cành đứng thẳng;

- Với hoa ngọc hân thì cắt tầm 20 cm, chọn cành thẳng đẹp, sức sống khỏe, cắt cành tạo mặt phẳng vuông góc với cây để hạn chế tổn thương cây mẹ.

c. Xử lí cành cắt.

- Dùng thuốc xử lí vi nấm phòng dịch bệnh;

- Nhúng đầu cắt vào dung dịch kích rễ.

d. Cắm cành vào bầu và chăm sóc

- Đây là hai loại hoa có cành mềm nên phải dùng thanh tre vót nhọn tạo lỗ cho vào rồi mới ém đất;

- Ém đất nhẹ nhành, để cho cành thẳng đứng;

- Tưới nước để tạo độ ẩm, đây là hai loại hoa dễ ra rễ nên việc chăm sóc dễ hơn nhiều, chú ý khi trộn bầu cần cho tỉ lệ phân chuồng cao;

- Chú ý việc thoát nước cho bầu tránh cây bị chết do dư nước.

4.2.2. Cây hoa ngũ sắc - cây trâm ổi.

a. Bầu đất

- Đất phù sa, trộn phân chuồng hoai mục tỉ lệ 3/7.

- Bầu đất chọn loại 4x7, có hai lỗ đục phía dưới bầu.

b. Cắt cành

- Chọn cành khỏe, bánh tẻ, cắt dài tầm 20 cm;

- Cắt xong cần cho vào vải ướt để giữ nước cho cành cắt.

c. Xử lí cành cắt

- Ngâm đầu giâm vào dung dịch kích rễ tầm 5 phút.

d. Giâm cành vào bầu và chăm sóc.

- Giâm vào bầu và ém chặt gốc, tưới đảm bảo độ ẩm cho cây. Nếu trời nắng hay mưa dầm thì có thể che cho cây.

- Khi cây đã bén rễ, ra lá mới thì có thể tiến hành đưa trồng thành dạng hoa thảm.

4.1.4. Hoa hồng

a. Bầu đất

- Trộn trấu lúa vào đất phù sa, tỉ lệ phân chuồng hoai mục 4/6;

b. Cắt cành

Chọn cành bánh tẻ, khỏe mạnh, cắt độ dài tầm 30 cm;

c. Xử lí cành cắt

Ngâm cành cắt vào dung dịch kích rễ tầm 30 phút.

d. Giâm cành vào bầu và chăm sóc.

- Giâm vào bầu và ém chặt gốc, tưới đảm bảo độ ẩm cho cây. Nếu trời nắng hay mưa dầm thì có thể che cho cây.

IV.2. Nhân giống bằng cách ghép cành

Cách này có thể áp dụng với cây hoa trâm ổi – hoa ngũ sắc - loại lớn.

1. Bầu đất

- Đất phù sa tơi xốp, trộng thêm trấu lúa và phân chuồng hoai mục tỉ lệ 4/6, trộn thêm NPK.

2. Gốc ghép.

Cần đào cây trâm ổi loại to, đường kính gốc trên 2cm, sau khi đào cần cắt tỉa để tạo thế đẹp;

Gốc ghép ở gần đường tàu hỏa rất nhiều nên có thể đào về trồng.

3. Trồng gốc ghép vào chậu

Chọn gốc ghép phù hợp có thể trồng vào chậu nhựa hoặc trồng trực tiếp ra đất theo vị trí thiết kế;

Chăm sóc cây để cây bén rễ mới, nảu chồi ổn định khỏe mạnh thì mới tiến hành ghép.

4. Ghép

4.1. Vệ sinh

Vệ sinh gốc ghép sạch sẽ;

Tưới nước đầy đủ trước 2 đến 3 ngày.

4.2. Tiến hành ghép.

- Dùng lưỡi lam cắt cành hoa đẹp, cắt phần ngọn để đảm bảo đủ nhựa kết dính;

- Chọn cành có màu hoa đẹp;

- Ghép ép, dùng dây nilon quấn chặt để tránh nước vào;

- Ghép khi trời hanh nắng để không bị thấm nước vào.

IV.3. Ươm cây bằng hạt

1. Mua hạt và xử lí hạt

Hạt giống nên chọn cơ sở uy tín để mua, tùy vào khả năng mà chọn số lượng phù hợp;

Hạt trước khi gieo cần ngâm xử lí bằng dung dịch thuốc tím loãng để diệt khuẩn. Ngâm trong nước tỉ lệ “3 sôi 2 lạnh” để kích hạt nảy mầm.

2. Gieo hạt

Hạt có thể gieo trực tiếp vào bầu hoặc gieo ra luống sau đó đem trồng. Nếu gieo trực tiếp vào bầu thì cần chú ý đất bầu phải tơi xốp nên đất bầu cần trộn phân chuồng hoai mục với đất phù sa, trấu lúa theo tỉ lệ 3/5/2;

Nếu gieo ra luống cần chú ý khâu làm đất và phòng chống các tác nhân phá hạt giống như chuột, kiến…;

Chế độ tưới tiêu nước đầy đủ, giữ ẩm cho hạt nảy mầm và cây con phát triển.

3. Các loại hoa có thể thực hiện theo cách gieo hạt.

- Hoa cúc các loại;

- Hoa hướng dương;

- Hoa hồng thân gỗ;

- Hoa thược dược;

- Hoa dã quỳ.

IV.4. Trồng trực tiếp

1. Cách thực hiện

Một số cây hoa ta có thể đào trồng trực tiếp, tuy nhiên cần chọn thời điểm trồng để cây không bị chết và phát triển tốt.Vì vậy cần đào trồng vào khi  thời tiết ấm áp như mùa thu, xuân hay đầu hè. Cần tưới thuốc kích rễ vào để cây ra rễ nhanh đồng thời che nắng để cây không bị héo.

  1. Những loại cây có thể thực hiện cách này.

- Hoa trâm ổi;

- Hoa mẫu đơn;

- Hoa sim;

- Hoa giấy.

C32. Kết quả nghiên cứu

Ý tưởng đã được sự đón nhận tích cực của GV, HS, BGH nhà trường bởi nó có tính giáo dục, tiết kiệm và thực tế. Nếu triển khai tốt sẽ góp phần rất lớn trong việc làm cho khuôn viên trường thêm xanh – sạch – đẹp. Tuy nhiên quá trình thực hiện cũng gặp rất nhiều khó khăn, đó là vấn đề kinh phí, thời gian đầu tư, rất cần sự tận tâm nhiệt tình của người thực hiện để tài và sự hỗ trợ của BGH, TPT Đội, GVCN và HS.

D) KIẾN NGHỊ ĐỀ XUẤT

a) Với GVCN

   Hỗ trợ trong việc phân công và quản lí HS khi được điều động cần thiết, cần theo dõi sát sao để các em làm tốt nhiệm vụ đồng thời rèn luyện kĩ năng cho các em.

b) Với tổng phụ trách Đội.

Đưa ra các hình thức thi đua phù hợp để các em HS cũng như giáo viên chủ nhiệm các lớp tham gia nhiệt tình. Có tổng kết phong trào vào các dịp phát động nhằm đảm bảo tính công bằng.

c) Với nhà trường.

Hỗ trợ phân công HS các lớp lao động và hỗ trợ một phần kinh phí theo yêu cầu.

d) Với Công đoàn trường.

Hỗ trợ phân công giáo viên tham gia lao động, chăm sóc cây khi cần thiết.